Zamknij

Tytuł oferty z możliwością zmiany koloru czcionki

Klubowy zestaw kieliszki + dekanter

Lorem ipsum dolor sit amet, consectetur adipiscing elit, sed do eiusmod tempor incididunt ut labore et dolore magna aliqua.

108,50 Cena detaliczna
108,50 Cena promocyjna
Dodaj do koszyka
*Oferta ważna do 26.09.2019

Kulinarna wyjątkowość tokajskich win

2021-04-28

Tokaj to jeden z najoryginalniejszych i najwybitniejszych regionów uprawy winorośli na świecie. Licząca już kilka wieków, nieprzerwana tradycja tworzenia tu win z owoców zarażonych szlachetną pleśnią (Botrytis cinerea) rozsławiła Tokaj jako miejsce, w którym powstają najlepsze słodkie wina świata. I tak jest do dzisiaj. Potwierdzają to zarówno moje osobiste doświadczenia, jak i liczne konkursy i degustacje przeprowadzane przez najwybitniejszych krytyków winiarskich świata.

Jest jeszcze jeden powód do zwrócenia uwagi na efekty pracy tutejszych winiarzy. Tokajskie wina mają niebywałą zdolność do towarzyszenia przeróżnym potrawom, w rękach wybitnych sommelierów i szefów kuchni łącząc się w ciekawe, czasem zaskakujące i nietuzinkowe, pary. W mojej książce Kuchnia i wino wielokrotnie odwołuję się do doświadczeń zebranych na Węgrzech. Tokajskie wina i kulinaria to temat tak obszerny, że należy mu się szersze nieco opracowanie.

Światowa kariera

Europa zakochała się w słodkich winach z rubieży Europy w XVIII wieku. Przez Rzeczpospolitą węgierskie wina wędrowały do północnych krain, gdzie docenione zostały przez cesarzy Fryderyka Wielkiego i Piotra I, a także króla Szwecji – Gustawa II (to ten od Balu Maskowego Giuseppe Verdiego). Złociste wina stały się ulubionymi trunkami króla Ludwika XV i jego żony Marii Leszczyńskiej. Wtedy też na ich podobieństwo zaczęto robić botrytyzowane wina w południowych regionach Bordeaux. Podobne warunki klimatyczne i regularne występowanie pleśni szlachetnej nad Garonną dało światu tak słynne apelacje jak Lupiac, Barsac czy Sauternes. Podobieństwo tych win do tokajów aszú prowadzi nas do prób łączenia słodkich węgrzynów z daniami tradycyjnie podawanymi do sauternes – a mianowicie sera roquefort oraz pasztetu sztrasburskiego – czyli foie gras.

W XIX wieku europejskimi winami, w tym tokajami, zainteresował się Daleki Wschód. Wiemy, że słodkie węgrzyny podawano na dworze cesarza Japonii Mutsuhito oraz chińskiej cesarzowej Cixi. Może to właśnie wtedy po raz pierwszy zauważono, jak ciekawie łączą się one z niezwykle bogatymi i różnorodnymi potrawami tamtejszych kuchni. Dziś połączenia słodkich aszú z przysmakami z Państwa Środka to jeden z istotniejszych kierunków obieranych przez sommelierów. Dość przypomnieć ważne wydarzenie, kiedy to na zaproszenie stowarzyszenia Tokaj Renaissance przyjechało z Francji dwóch wybitnych chińskich szefów kuchni, którzy przez kilka dni przygotowywali tradycyjne potrawy kuchni syczuańskiej i kantońskiej do słodkich tokajów. W kolacji, która była efektem tych prac uczestniczyło kilkudziesięciu dziennikarzy winiarskich i kulinarnych z całego świata, w tym z Polski. Podobne warsztaty odbyły się w 2001 roku w Hongkongu, w znamienitej restauracji Luk Yu Tea House. Doświadczenia tych dwóch ważnych kulinarnie imprez pozwoliły nam inaczej spojrzeć na łączenie słodkich win z wytrawnym jedzeniem.



Renesans

W czasach po Drugiej Wojnie Światowej, w okresie socjalizmu i gospodarki planowej w krajach ludowej demokracji, skutecznie próbowano zniszczyć wyjątkowość i unikatowość winnic nad Cisą i Bodrogiem. Wiele udało się zaprzepaścić, ale na szczęście nie wszystko. W ciągu ostatnich trzech dekad, gdy w tym niewielkim regionie na północnym wschodzie Węgier powrócono do dawnych tradycji wprowadzając jednocześnie zdobycze najnowszych technik winifikacji, możemy spotkać coraz więcej win na najwyższym światowym poziomie.

Tutejsi enolodzy coraz częściej przypominają nam też, że tokaje to nie tylko ciężkie słodkie wina. Dziś każdy niemal producent może pochwalić się kilkoma przynajmniej rodzajami wyjątkowych win wytrawnych; jednoszczepowych oraz kupażowanych. Spotkamy tu sporo win młodych i lekkich, o tak charakterystycznej dla chłodnego klimatu wysokiej kwasowości. Coraz częściej pojawiają się także cięższe, znacznie pełniejsze wina fermentowane w beczkach i dojrzewające nad drożdżowym osadem. Tokaj cały czas zaskakuje otwierając przed nami kolejne możliwości w zestawianiu swoich wybitnych win z daniami kuchni całego świata.

W dziewięćdziesiątych latach ubiegłego wieku Węgry z przytupem wróciły na łono europejskiego winiarstwa, a w Tokaju pojawił się zagraniczny kapitał inwestujący w stare posiadłości winiarskie. Równolegle z kolejnymi wyjątkowymi rocznikami (niezapomniane 1993 i 1997) pojawiły się próby zestawiana tych wybitnych win z potrawami. Zaczęto wtedy pokazywać światu, że tokaje, nawet te najsłodsze, z powodzeniem można łączyć z wytrawnymi, słonymi i pikantnymi daniami. Szereg publikacji, dziesiątki warsztatów kulinarnych i sommelierskich prezentacji ujawniły światu szeroki wachlarz możliwości kulinarnych połączeń tokajskich win.



Kulinarny artyzm tokajskich win

Po ponad dwudziestu latach od mojej pierwszej wizyty w winnicach Pogórza Tokajskiego postanowiłem ponownie przeanalizować kulinarne możliwości tamtejszych win. Zanim zabrałem się do pracy, sięgnąłem po starą książkę Kulinarny artyzm tokajskich win. Napisał ją ekspert od francuskiej i węgierskiej gastronomii Robert Cey-Bert. Choć nie wszystkie zawarte w niej podpowiedzi przekonują mnie i moje kubki smakowe, to – muszę przyznać – książka nadal jest inspiracją dla wielu pomysłów.

Swoisty genius loci nakazuje lokalnym sommelierom i restauratorom łączyć miejscowe wina ze wszystkimi niemal potrawami podawanymi w regionie. W myśl tej samej zasady w południowowłoskiej Apulii ciężkie czerwone wina z miejscowych odmian podaje się do wszystkiego, nawet do ryb i owoców morza. Podobnie jest w Tokaju, tu niemal każde danie chciano by łączyć z ciężkimi słodkimi winami. Gdy odwiedzi się tutejsze winiarnie, słodkie aszú czy szamorodny podadzą nam do przystawek, zup, dań głównych i deserów. Tam, na miejscu wszystko to smakuje wyśmienicie.

Pozostaje pytanie – które z tych połączeń znajdą sens i uzasadnienie, gdy spróbujemy zaproponować je poza regionem tokajskim. Spróbujmy zatem zastanowić się, jak przygotować (może zmodyfikować) podawane u nas dania, aby przy ich pomocy ukazać niepowtarzalność i wyjątkowość tokajskich win?


Zasady, o których powinniśmy pamiętać
szukając idealnych połączeń dla tokajskich win

  • Jeżeli chcemy wydobyć z potrawy jej podstawowy naturalny smak (gotowane mięso, surowe ryby, ostrygi, gotowane na parze warzywa) – podajmy wina o niższej nieco kwasowości.
  • Wina słodkie powinny być słodsze od potrawy – pamiętajmy o tym zarówno przy wytrawnych daniach, jak i deserach.
  • Białe wina bogate w garbniki (te pochodzące z owoców lub te z beczki) dobrze pasują do wędzonych ryb, mięs i serów. Garbniki dobrze łączyć z orzechami.
  • Gdy nasze menu rozpoczynamy od słodkiego wina do przystawki, jako kolejne wino dobrze podać coś z wyższą kwasowością, aby odświeżyć kubki smakowe przed kolejnymi daniami.
  • Podając tokajskie wina, warto zwrócić większą niż zazwyczaj uwagę na temperaturę podawanych win.


Temperatura podawania tokajskich win

  • wytrawne wersje aromatycznych odmian (muskotály, hárslevelű) 7–8˚C
  • młode, wytrawne furminty o wysokiej kwasowości 8–9˚C
  • furminty fermentowane lub leżakowane w beczkach 8–10˚C
  • świeższe słodkie wina (late harvest, młody aszú) 8–10˚C
  • wytrawny szamorodny oraz bardzo stare wytrawne furminty 10–12˚C
  • słodki szamorodny oraz ciężkie wina aszú (5 i 6 puttonów) 10–12˚C



 

Wytrawne kupażowane

Ten bardzo charakterystyczny dla regionu kupaż łączy w jednej butelce dwa przeciwne żywioły. Krystaliczny furmint, o mineralno-cytrusowych aromatach i wysokiej kwasowości zestawiony jest z miodowym hárslevelű. Nazwa tej drugiej odmiany oznaczająca w dosłownym tłumaczeniu liść lipy faktycznie (choć może tylko podświadomie) przywołuje aromaty lipowych kwiatów czy lipcowego miodu. W efekcie mamy aromatyczne wino o pełnym bukiecie i dość wysokiej kwasowości, która pozwoli na szeroki dobór potraw. Powinny być to jednak dania delikatne, z lekko tylko zarysowaną słodyczą czy miodowymi akcentami. Grand Tokaj Cuvée Nr 8
    PROPOZYCJE PODANIA
  • Lekko przyrządzany drób, na przykład kurczak duszony z porami (ale bez śmietany).
  • Młode, dojrzewane maksymalnie kilka tygodni sery – takie jaki vacherin, saint foin czy nasz ser koryciński. Także sery z dodatkiem kozieradki.
  • Lekkie dania, do których przygotowania używa się delikatnych miodów (lipowych i akacjowych).
  • Dania z mango – poczynając od mango lassi, przez sałatki, a na tradycyjnych daniach kuchni hinduskiej kończąc.
  • Sałatki z glazurowanym miodem kurczakiem lub krewetkami, także klasyczna sałatka cezar.


Młody furmint

Furmint to zdecydowanie król tokajskich odmian. Doskonale zachowuje się zarażony szlachetna pleśnią i dlatego jest najchętniej wykorzystywany do tworzenia słodkich win aszú. Jednak swoją prawdziwą wielkość pokazuje dopiero w jednoszczepowych winach wytrawnych. Wyraźna kwasowość i mineralna krystaliczność połączona z przyjemnymi cytrusowo- owocowymi nutami daje enologom szeroki wachlarz możliwości.

Klasyczny młody, wytrawny furmint, pod względem łączenia z potrawami można porównać z młodym chablis lub z everymanem kulinarnym, jakim jest austriacki grüner veltliner.
    PROPOZYCJE PODANIA
  • Owoce morza: surowe skorupiaki (zwłaszcza ostrygi), spaghetti z małżami, małże w szafranowym sosie, dania z ośmiornicy.
  • Ryby marynowane i podawane na zimno (gravlax, seviche, carpaccio), ryby gotowane na parze.
  • Lekko marynowane (kiszone) warzywa.
  • Sery kozie i delikatne sery owcze (szczególnie, gdy są elementem sałatki lub innej przystawki).
  • Potrawy wymagające win o wyższej kwasowości (np. ze szparagami lub szpinakiem).

Furmint dojrzewający w beczce

Furmint jest odmianą doskonale dającą sobie radę z fermentacją z dostępem tlenu (np. w beczkach), a także z dłuższym dojrzewaniem nad drożdżowym osadem (sur lie). Wysoka kwasowość pozwala zachować żywotność, natomiast dłuższe dojrzewanie nadaje winu intensywności i złożoności. Cytrusowe aromaty ustępują subtelnym nutom dojrzałych białych owoców.
Grand Tokaj Furmint
    PROPOZYCJE PODANIA
  • Cięższe potrawy z drobiu (np. indyk pieczony w śmietanie i ziołach).
  • Przegrzebki lub krewetki smażone na maśle.
  • Sushi oraz sashimi.
  • Lżejsze grzyby duszone lub smażone na maśle: pieczarki, boczniaki, shitake.
  • Dania kuchni polskiej z użyciem kiszonej kapusty (pierogi, łazanki, kulebiaki) oraz kotlety cielęce i schabowe.

Furmint fermentowany
i długo leżakowany w beczce

Coraz częściej spotkamy w Tokaju stare, liczące po kilka, a nawet kilkanaście lat, furminty. Są to fermentowane w dębowych beczkach, mocno utlenione wina. Stylowo będą bardziej przypominały stare rieslingi niż francuskie chardonnay. Wiele z nich, po latach nadal zachwyca solidną kwasowością. Możemy więc podawać je do cięższych, bogatszych i tłustszych potraw.
    PROPOZYCJE PODANIA
  • Homar, pieczone ryby (np. sandacze, jesiotry, szczupaki).
  • Wieprzowina (np. polędwiczki w sosie serowym lub pieczone podgardle).
  • Marokańskie tagines (np. z kurczaka i ciecierzycy).
  • Dania z leśnymi grzybami.
  • Dojrzałe sery (np. gruyère i comté).

 

Muskat półwytrawny

Węgierskie, lekko wytrawne muskaty, czy to będzie Tokaj, czy Eger czy świetny muscat ottonel z Badacsony, sprawiają nam tyle samo radości, co kłopotu. Radości – bo przecież każdy mimowolnie uśmiecha się, czując w nosie ten bukiet złożony z intensywnych aromatów kwiatów czarnego bzu, jaśminu, lipy oraz świeżego winogronowego soku. Charakterystyczny dla tej odmiany zapach, który zachwyca, jest też sporym utrudnieniem dla osoby próbującej dobrać do niego potrawy tak, aby nie zdominowały one lekkiego smaku wina i jednoczenie nie dały się stłumić intensywnym zapachom. Szukamy więc potraw, lekkich i delikatnych, a jednocześnie z mocnym kwiatowym zapachem.
Grand Tokaj Muscat Blanc
    PROPOZYCJE KLASYCZNE
  • Jako aperitif, szczególnie w upalne węgierskie lato, dla chętnych z dodatkiem wody sodowej.
  • Lekkie sałatki z dodatkiem owoców (np. z fety, arbuza i świeżej mięty; z pieczonym ananasem; melonem lub truskawkami).
  • I właściwie na tych dwóch propozycjach proponuję skończyć. Jeżeli jednak ktoś chce trochę poeksperymentować to proponuję:

    PROPOZYCJE EKSPERYMENTALNE
  • Smażone w cieście naleśnikowym kwiaty dzikiego bzu.
  • Słodko-kwaśnie dania kuchni azjatyckiej (podobne jak te do gewürztraminera).
  • Lekkie, lecz słone sery (feta, provolone, halloumi, bryndza).


Szamorodny wytrawny

Jeden z najciekawszych rodzajów tokajskich win. Powstaje z owoców częściowo wysuszonych przez szlachetną pleśń. Bardzo dojrzałe i ekstraktywne winogrona dają ciężkie i solidne wino, które następnie leżakuje przez minimum dwa lata w dębowych beczkach. W tym czasie następuje spore utlenienie, za sprawą którego wino nabiera bursztynowego koloru oraz smaków i aromatów charakterystycznych dla białych win mających długi kontakt z tlenem. Podobne nuty znajdziemy w sherry amontillado i oloroso, a także w vin jaune. Kulinarnie jest ono też nieco podobne do win pomarańczowych i bursztynowych (Turnau Ambre). To dość specyficzne i trudne wina. Choć białe i ze sporą kwasowością, to jednocześnie mocno ściągające i intensywne w smaku. Nie wszystkim smakują i nie do wszystkiego można je podać. Gdy jednak znajdziemy idealne połączenie, znawcy docenią nasze wysiłki. Szukając odpowiednich zestawień rozglądajmy się za prażonymi orzechami, kozieradką, lubczykiem, bulionami pełnymi umami, pieczonymi w zwierzęcym tłuszczu suszonymi owocami oraz daniami z curry.
    PROPOZYCJE KLASYCZNE
  • Mięsa pieczone z owocami – schab ze śliwką, kaczka w pomarańczach, perliczka w soku z pomarańczy i miodu.
  • Wędliny zapiekane z owocami (wędzone śliwki z boczkiem, figi z mozzarellą w szynce parmeńskiej).
  • Suszone leśne grzyby (risotto).
  • Buliony i wywary (bulion grzybowy, wołowy, shoyu, zupa pho).
  • Twarde dojrzałe sery o orzechowych nutach (bursztyn, mimolette, old amsterdam).
  • PROPOZYCJE EKSPERYMENTALNE
  • Tarta z brukselką i prażonymi orzechami laskowymi.
  • Miękki ser z pleśniową skórką (camembert, brie, neufchâtel) podany z dipem z miodu i bakalii.
  • Dania hinduskie (malabar curry, tikka masala, korma)

Szamorodny słodki

Podobnie jak swój wytrawny odpowiednik, nazwę ten typ tokajskich win zawdzięcza polskim kupcom winnym. Aby zaoszczędzić, kupowali oni na Węgrzech młode wina, a z czasem świeżo wyciśnięty moszcz, który fermentował podczas podróży i wino rodziło się samo. Do słodkiej wersji kiście winogron zbiera się odpowiednio później, gdy więcej jagód zarażonych jest szlachetną pleśnią. Wino dojrzewa przez dwa lata w dębowych beczkach, w którym to czasie nabiera charakterystycznych aromatów cytrusów, wanilii i szlachetnej pleśni oraz miodu, brzoskwiń i tropikalnych owoców. Naturalnym dodatkiem to tego wina są desery, także te lubiane w Polsce.
Grand Tokaj Édes Szamorodni
    PROPOZYCJE KLASYCZNE
  • Ciasta i desery na bazie kremów waniliowych i karmelowych.
  • Ciasta z jabłkami (szarlotka, apfelstrudel, tarta tatin).
  • Zapiekane naleśniki z białym serem i sosem waniliowym.
  • Sernik krakowski lub wiedeński, pascha.
  • Delikatny mus z foie gras z konfiturą z cebuli lub z pigwy.
  • Tarta z figami i foie gras.
  • Smażona z jabłkiem i cebulką wątróbka drobiowa.
  • Pâté z kaczej lub gęsiej wątróbki.
  • Grzanki z serem z niebieską pleśnią, gruszką, prażonymi orzechami i miodem.
  • Serek kremowy z kandyzowanym ananasem.
  • PROPOZYCJE EKSPERYMENTALNE
  • Delikatne potrawy ze słodkich warzyw – szparagi, groszek cukrowy, pasternak, marchewka, buraki, pietruszka, dynia.
  • Dania z dodatkiem imbiru i anyżu.
  • Potrawy kuchni chińskiej: krewetki kung pao, kaczka po pekińsku, pędy bambusa w sosie sojowym.
  • Eskalopki cielęce z sosem estragonowym na bazie słodkiego wina.

Late Harvest

To stosunkowo nowy typ tokajskich win. Jego nazwa – późny zbiór czyli kësõi szüret częściej występuje w angielskim niż węgierskim tłumaczeniu. Jest to wino robione z winogron będących w podobnym stadium dojrzałości jak te, z których powstaje słodki szamorodny. Ma w związku z tym mniej więcej podobny poziom cukru i kwasów. Jedyną różnicą jest czas dojrzewania w beczce. Late harvest przebywa w niej znacznie krócej, bo zaledwie 2 do 3 miesięcy. Dzięki temu w winie pozostają aromaty dojrzałych, lecz świeżych owoców – gruszek, moreli, pomarańczy, a także jasnego miodu i wanilii.
Grand Tokaj Late Harvest
    PROPOZYCJE KLASYCZNE
  • Sałatka z owoców tropikalnych (mango, papaja, ananas).
  • Desery owocowe (brzoskwinie melba, sernik na zimno z brzoskwiniami, tartoletka z ananasem, zabaglione, panna cotta z pomarańczowym sosem).
  • PROPOZYCJE EKSPERYMENTALNE
  • Mus z sera gorgonzola dolce z figami lub gruszką.
  • Sernik z sera stilton, z morelami.
  • Lekkie sery o białej skórce (np. neufchâtel) z miodem aromatyzowanym ziołami (np. tymianek, lawenda).

Aszú 5 Puttonyos

Węgrzy są przekonani, że Bóg obdarowując ich winogronami aszú, przez misterium tokajskich win zwraca się bezpośrednio do nich. Dzięki unikalnej technologii otrzymujemy nieziemsko słodkie wino, o przebogatym bukiecie i bardzo wysokiej, jak na ten wiek, kwasowości. Zarówno w deserach jak i daniach wytrawnych będziemy szukali tych samych składników, które znajdziemy w bukiecie wina. Będą to rodzynki, suszone gruszki i morele, kandyzowane pomarańcze, prażone migdały, palone maso i karmel. Występujący w winach aszú związek aromatyczny zwany sotolonem upodabnia je do aromatów, które znamy z nasion kozieradki, curry oraz lubczyku. Być może te podobieństwa każą nam nie ustawać w próbach łączenia tych słodkich win z pikantnymi daniami.
Grand Tokaj Aszú 5 Puttonyos
    PROPOZYCJE KLASYCZNE
  • Pieczone jabłka z cynamonem i moczonymi w rumie rodzynkami.
  • Crème brûlée (najlepiej z dodatkiem pomarańczy).
  • Naleśniki a la Gundel.
  • Mazurki z bakaliami, makiem lub karmelem.
  • Sery średnio intensywne, z błękitną pleśnią, saute (gorgonzola dolce, blacksticks blue, bleu d’auvergne, fourme d’ambert).
  • Pasztet sztrasburski (foie gras) na zimno z konfiturą morelową lub chutneyem.
  • PROPOZYCJE EKSPERYMENTALNE
  • Pikantne dania kuchni syczuańskiej i tajskiej (np. karmelizowany łosoś, tajskie curry).
  • Grillowany ananas z chili.
  • Przepiórka pieczona z musem z jabłek i pigwy.
  • Kurczak pieczony w słodkim winie (przepis znany z Sauternes).
  • Crème brûlée z pâté z gęsich wątróbek.
  • Wegański pasztet z pieczonych orzechów.
  • Plastry wędzonej słoniny z mangalicy z jabłkami i pikantną papryką.

Aszú 6 Puttonyos

Najwyższy poziom tokajskich win. Sześcioputtonowe aszú ma w sobie tyle cukru, że samo w sobie może stać się deserem. Być może uzupełnione tylko domowym biszkoptem lub czekoladowym opłatkiem. To wino ma wszystko naj. Najwyższy poziom słodyczy i kwasowości, najdłuższy potencjał starzenia i najdłużej jego posmak zostaje w utach podczas degustacji. Jest tak pełne i bogate, że gdy tylko mamy dostatecznie bujną wyobraźnię, możemy łączyć je niemal ze wszystkim. Zalecam jednak dużą ostrożność w proporcjach ilości jedzenia do objętości wina. To wybitne wino jako towarzystwa oczekuje raczej niewielkich, miniaturowych wręcz przekąsek niż klasycznych obiadowych porcji. Przy takim winie jeść powinniśmy raczej srebrnym widelczykiem niż drewnianą kopyścią.
Grand Tokaj Aszú 6 Puttonyos
    PROPOZYCJE KLASYCZNE
  • Jako vino da meditazione, czyli takie, do którego nie potrzebujemy już niczego dodawać poza wygodnym fotelem, ulubioną muzyką i towarzystwem przyjaciół.
  • Desery karmelowe lub czekoladowe (max 70% kakao), torty i musy najlepiej z dodatkiem pomarańczy (konfitura, tarta lub kandyzowana skórka).
  • Sery bardzo intensywne z błękitną pleśnią saute (gorgonzola picante, roquefort, stilton, duński viking, długo dojrzewający rokpol).
  • Smażone foie gras, podane z maślaną brioszką i kandyzowanymi wiśniami.
  • PROPOZYCJE EKSPERYMENTALNE
  • Wieprzowina w sosie słodko-kwaśnym.
  • Hong shao rou, czyli karmelizowane pieczone podgardle wieprzowe.
  • Mus z gorzkiej czekolady i sera pleśniowego podany z miętowym sosem.
  • Sushi podane z sosem na bazie sosu sojowego i wina aszú (w proporcjach pół na pół).
Autor tekstu:
Wojciech Giebuta

Wojciech Giebuta

Autor książki Kuchnia i wino - o sztuce łączenia win z potrawami. Przewodnik winiarski „Podróży z winem”, sommelier, redaktor magazynu „Czas Wina” z tytułem International Higher Certificate in Wines and Spirits WSET

Kalendarium sprawdź kalendarz wydarzeń
Strona korzysta z plików cookie w celu realizacji usług zgodnie z Polityką dotyczącą cookies. Możesz określić warunki przechowywania lub dostępu do cookie w Twojej przeglądarce.
Zamknij
pixelpixelpixelpixelpixelpixelpixelpixel