Somontano albo hiszpański Piemont

W cieniu słynnej Riojy, Ribera del Duero czy Prioratu łatwo przeoczyć jedną z najbardziej interesujących apelacji współczesnej Hiszpanii. Somontano, położone w północno-wschodniej części kraju, u podnóża majestatycznych Pirenejów, od kilku dekad buduje swoją reputację jako region łączący tradycję z nowoczesnością.

Nazwa apelacji pochodzi od aragońskiego określenia somontano, oznaczającego „teren pod górami”, co doskonale oddaje charakter tego miejsca – strefy przejściowej pomiędzy wysokimi szczytami a rozległymi równinami doliny rzeki Ebro. Choć uprawa winorośli na tych terenach ma długą, sięgającą czasów rzymskich historię, szczególną rolę w rozwoju miejscowego winiarstwa odegrało średniowiecze. Zakony chrześcijańskie, zwłaszcza te związane z klasztorem San Victorián, rozwijały kulturę wina i doskonaliły metody uprawy. W kolejnych stuleciach region pozostawał jednak w cieniu bardziej znanych winorodnych siedlisk Hiszpanii. Dopiero druga połowa XX wieku przyniosła prawdziwy przełom. W 1984 roku Somontano uzyskało status DO, a ambitne inwestycje w nowoczesne winnice i piwnice pozwoliły regionowi wkroczyć do grona najbardziej dynamicznych apelacji kraju.

Największym skarbem Somontano jest jego położenie. Winnice rozciągają się na wysokości od około 350 do ponad 700 metrów nad poziomem morza. Bliskość Pirenejów wywiera ogromny wpływ na lokalny klimat. Gorące, słoneczne dni kontrastują tu z chłodnymi nocami, co sprzyja powolnemu dojrzewaniu winogron i zachowaniu naturalnej kwasowości. Tak duże amplitudy temperatur pozwalają uzyskiwać owoce o intensywnej koncentracji aromatów, a jednocześnie zachowujące świeżość i elegancję. Pireneje pełnią także funkcję naturalnej bariery klimatycznej. Chronią winnice przed nadmiernym wpływem wilgotnych mas powietrza znad Atlantyku, jednocześnie dostarczając chłodniejszych prądów powietrznych, które łagodzą letnie upały. Dzięki temu Somontano należy do najciekawszych przykładów regionu, w którym klimat śródziemnomorski spotyka się z wpływami górskimi. Rezultatem są wina wyróżniające się równowagą pomiędzy dojrzałością owocu a świeżością.

Równie interesująca jest tutejsza różnorodność gleb. Spotkać tu można zarówno gleby wapienne, jak i żwirowe oraz gliniaste, często o bardzo dobrej przepuszczalności. Takie warunki umożliwiają uprawę szerokiego wachlarza odmian winorośli. Obok szczepów rodzimych, takich jak tempranillo, garnacha, moristel czy parraleta, doskonale zadomowiły się odmiany międzynarodowe: cabernet sauvignon, merlot, syrah, pinot noir, chardonnay, gewürztraminer i sauvignon blanc. Winiarze nie są tu przywiązani do jednego stylu ani jednej odmiany. Produkuje zarówno świeże i aromatyczne wina białe, jak i eleganckie czerwienie o znacznej strukturze. Chardonnay z Somontano często zachwyca połączeniem dojrzałych owoców tropikalnych z mineralną świeżością, natomiast gewürztraminer należy do najlepszych przykładów tej odmiany w całej Hiszpanii. Wśród win czerwonych uwagę zwracają kupaże łączące lokalne szczepy z odmianami bordoskimi, oferujące aromaty ciemnych owoców, przypraw i ziół przy zachowaniu wyraźnej górskiej świeżości.